Koinegrieks

Koinegrieks is de naam die wordt gegeven aan de koine, de gezamenlijke vorm van Grieks die ontstond na de veroveringen van Alexander de Grote en fungeerde als omgangstaal in het oostelijke Middellandse Zeegebied vanaf circa 300 v.Chr. tot in de late oudheid. Het groeide uit het Attisch-Ionische dialect en verspreidde zich als lingua franca onder Griekssprekende gemeenschappen, Joden en andere bevolkingsgroepen in Egypte, Syrië, Klein-Azië en verder. In de latere Byzantijnse periode ontwikkelde het zich verder richting het Grieks van de middeleeuwen en vervolgens naar Modern Grieks.

Taalkenmerken: Koine behoudt veel uit het Classical Greek maar werd grammaticaal vereenvoudigd, met minder contrast in sommige verbale vormen en een verschuiving naar meer analytische constructies. Er is een toegenomen gebruik van preposities om relaties uit te drukken en een grotere frequentie van participiale en periphrastische uitdrukkingen. De woordenschat bevat vele leenwoorden uit Semitische en andere talen, mede door de aanwezigheid van Joodse gemeenschappen en handel tussen verschillende regio’s.

Belang: Koine was lange tijd de taal van belangrijke literaire en religieuze werken. Het is de taal van de Septuagint, de Griekse vertaling van de Hebreeuwse Bijbel, en van het Nieuwe Testament, evenals vele vroege christelijke geschriften. Daarnaast functioneerde het als administratieve en commerciële lingua franca in de Greco-Rijnse wereld.

Erfgoed: Koine vormde de basis voor de ontwikkeling van Byzantijns Grieks en uiteindelijk Modern Grieks. Het heeft blijvende invloed op de Grieks-linguïstiek en op de studie van Bijbelse talen en vroege christelijke literatuur.