Klankduur

Klankduur is de temporele lengte van een klank in spraak, gemeten van de beginpunt tot het eindpunt van de klank. In de studie van spraak en geluid verwijst klankduur doorgaans naar hoe lang een klinker of medeklinker duurt tijdens het uitspreken.

In fonetiek en fonologie verwijst klankduur vaak naar de duur van een klinker of medeklinker. Sommige talen maken een fonemisch verschil tussen korte en lange klinkers; bij medeklinkers kan lengte tot uitdrukking komen door geminate (verlengde) medeklinkers. Klinkerlengte kan ook voortkomen uit syllabische of prosodische factoren, terwijl medeklinkers vaak beïnvloed worden door overgangsverschijnselen met omliggende klanken.

De mate waarin klankduur fonemisch relevant is, varieert tussen talen. Sommige talen tonen duidelijke lengtecontrast in klinkers (bijvoorbeeld Finnisch en Hongaars); in andere talen is klinkerlengte voorspelbaar uit de klankomgeving. In talen met mora-timing (zoals Japans) bepaalt de duur bovendien het aantal moras en beïnvloedt het de ritmische structuur van woorden en zinnen.

Metingen en analyse: klankduur wordt vaak gemeten in milliseconden aan de hand van spraaksamples en spectrogrammen. Factoren zoals spreektempo, klemtoon, omliggende consonanten en overgangsverschijnselen beïnvloeden de duur. In veldwerk en spraaktechnologie kan klankduur worden genormaliseerd om vergelijkingen mogelijk te maken.

Toepassingen: onderzoek naar prosodie en fonologie, toepassingen in tekst-naar-spraak en spraaktechnologie, en in muziek en zang waar klankduur een belangrijke rol speelt in ritme en expressie. See also: phonetics, phonology, vowel length, mora, gemination.