Kaltsiumoksalaat

Kaltsiumoksalaat, in het Nederlands calciumoxalaat, is een onoplosbaar calciumzout van oxaalzuur. De chemische formule is CaC2O4. Het bestaat in hydratievormen: monohydraat CaC2O4·H2O (whewellite) en dihydraat CaC2O4·2H2O (weddellite). In planten komen calciumoxalaatkristallen vaak voor in idioblasten; ze kunnen dienen als calciumopslag en mogelijk ter afweer tegen herbivoren.

In dieren en mensen kan calciumoxalaat in urine precipiteren tot nierstenen; calciumoxalaatkristallen zijn een veelvoorkomend type niersteen. Risicofactoren zijn onder meer een hoog oxalaat- en calcium-gehalte in urine, lage vochtinname en een lage citrateconcentratie. Preventie en behandeling richten zich op voldoende hydratatie, beperking van oxalaatrijke voeding en het gebruik van kaliumcitraat of andere citrate-supplementen om kristallisatie te remmen.

Fysische en chemische eigenschappen: Calciumoxalaat is slecht oplosbaar in water en reageert onder zure omstandigheden meer oplosbaar. De oplosbaarheid wordt beïnvloed door pH en de aanwezigheid van complexen zoals citraat. In de plantenwereld speelt kristallisatie een rol bij calciumhomeostase en kan het de weerstand tegen herbivoren verhogen.