Juridischeethische

Juridischeethische, doorgaans aangeduid als juridische ethiek, is het vakgebied dat de normen en waarden onderzoekt die ten grondslag liggen aan de uitoefening van het recht. Het bestudeert wat professionals in de juridische sector verantwoordelijk moeten vinden en hoe ethische overwegingen hun beslissingen en handelen beïnvloeden.

Belangrijke onderwerpen zijn de vertrouwelijkheid van cliëntinformatie, belangenconflicten, onafhankelijkheid, eerlijkheid jegens de rechtbank, de plicht om rechtvaardig en zorgvuldig te procederen, en de verplichting om publieke interesse en de rechtsstaat te dienen. Daarnaast omvat juridische ethiek ook vraagstukken rond pro bono werk, gelijke behandeling en toegankelijkheid van het recht.

Om ethisch handelen te bevorderen bestaan codes of conduct, professionele deontologie, en toezicht door barverenigingen of wetgevende lichamen. Training, ethische commissies, en disciplinaire maatregelen spelen een rol bij de handhaving. Rechters en officieren van justitie kunnen in diverse rechtsstelsels onderworpen zijn aan extra ethische normen die de integriteit van het proces waarborgen.

Hedendaagse kwesties zijn onder meer belangenafweging tussen privacy en openbaarheid, digitale jurisprudentie, kunstmatige intelligentie in besluitvorming, en internationale of grensoverschrijdende rechtspraktijken. Juridische ethiek verschilt tussen jurisdicties en rechtsstelsels (bijv. civielrechtelijk versus common law), maar gemeenschappelijke grondslagen zijn respect voor de rechtsstaat, gelijke behandeling en verantwoording.