Implantaat

Een implantaat is een medisch apparaat dat surgisch in het lichaam wordt geplaatst om een ontbrekend lichaamsdeel te vervangen, te ondersteunen of therapie toe te dienen. Implantaten kunnen permanent blijven zitten of tijdelijk worden gebruikt, en variëren van tandheelkundige implantaten tot orthopedische, cardiovasculaire en neurale implantaten.

Veelvoorkomende typen zijn tandheelkundige implantaten (titanium- of keramische implantaten die als wortels fungeren voor een kroon of brug), orthopedische implantaten zoals schroeven, platen en prothesen die botten of gewrichten ondersteunen, en cardiovasculaire implantaten zoals pacemakers, cardioverter-defibrillatoren en stents. Neural implants omvatten cochleaire implantaten en andere apparaten die zenuwactiviteit registreren of stimuleren. Er bestaan ook reconstructieve of cosmetische implantaten, bijvoorbeeld borstimplantaten.

De plaatsing gebeurt na uitgebreide planning met beeldvorming zoals röntgenfoto's en CT-scans, en soms voorafgaande procedures zoals botaugmentatie. Het implantaat wordt in het bot of in het weefsel ingebracht en ondergaat meestal een genezingsperiode waarin bot of weefsel integreert met het implantaat (osseointegratie). Afhankelijk van het type kan een of meerdere operaties nodig zijn en kan nazorg, onderhoud en regelmatige controles vereist zijn.

Veel gebruikte materialen zijn biocompatibele materialen zoals titanium en titaniumlegeringen, keramiek zoals zirconia, en sommige polymeren. Mogelijke risico’s zijn onder meer infectie, afstoting of falen van het implantaat, mechanische slijtage en device-gerelateerde complicaties. Implantaten vallen onder medische hulpmiddelen en zijn vaak onderworpen aan nationale en internationale regelgeving en certificering (bijv. CE-markering in de EU, FDA-regulering in de VS).