Illiquiditeitsmetingen

Illiquiditeitsmetingen zijn instrumenten en indicatoren die worden gebruikt om vast te stellen hoe gemakkelijk een actief kan worden gekocht of verkocht zonder significante prijsveranderingen te veroorzaken. Ze geven een inschatting van de liquiditeit of het gebrek daaraan in markten en portefeuilles. Illiquiditeitsrisico ontstaat wanneer een positie niet snel of tegen een eerlijke prijs kan worden verhandeld, bijvoorbeeld onder stressvolle marktcondities of bij beperkte handelsactiviteiten.

Veelgebruikte maten zijn onder meer de bid-ask spread (het verschil tussen bied- en laatprijs) en de marktdiepte (hoeveelheid te koop of te koop ligt tegen elk prijsniveau). Accurate of proxy-maatstaven zoals de Amihud illiquiditeitsratio, die de gemiddelde absolute rendementen deelt door de handelsomzet in dollars, geven een indicatie van prijsimpact per verhandelde eenheid; hogere waarden duiden op grotere illiquiditeit. Andere gangbare metrieken zijn de totale verhandelbare omzet in verhouding tot marktkapitalisatie, en maatstaven voor prijsimpact zoals effectieve spread en gerealiseerde spread. Bij obligaties en grote transacties worden fluiditeitsmodellen zoals deLiquidity-adjusted Value-at-Risk (LVaR) toegepast, die liquiditeitsrisico meenemen in het verdedigingsniveau van risico’s.

Toepassingen omvatten risicobeheer, prijsbepaling van illiquide activa, en stresstests. Datavoorbeelden zijn dagelijkse omzet, koersrendementen, orderboekdiepte en, bij hoge-frequentieanalyse, tickdata en prijsimpactfuncties. Beperkingen zijn onder meer gevoeligheid voor de gekozen periode, marktomstandigheden en databijheid; verschillende meetmethoden kunnen tot uiteenlopende conclusies leiden. Daarom hanteren practitioners doorgaans meerdere illiquiditeitsmetingen voor robuuste beoordelingen.