Granulariteitsniveau

Granulariteitsniveau verwijst naar het niveau van detail waarmee data of informatie wordt beschreven, gemeten en verwerkt. Het bepaalt of observaties op een hoog niveau worden samengevat of op een fijn niveau worden vastgelegd. Het begrip komt voor in informatiemanagement, data-analyse, softwarearchitectuur en beveiliging, en beïnvloedt hoe informatie wordt opgeslagen, geanalyseerd en gedeeld.

Er bestaan verschillende gradaties van granulariteit, variërend van grof tot fijn. Een grof granulariteitsniveau levert samenvattingen of aggregaties, terwijl een fijn niveau alle individuele records of gebeurtenissen toont. Praktisch worden niveaus vaak benoemd langs dimensies zoals tijd, locatie en attributen, waarbij de keuze afhangt van de vraagstelling en de gewenste balans tussen detail en bruikbaarheid.

Toepassingsvoorbeelden zijn onder meer datawarehousing en rapportage, toegangsbeheer en sensor-/IoT-gegevens. In datawarehousing bepaalt het granulariteitsniveau of rapportages op transactieniveau (fijn) of op dagelijkse/wekelijkse samenvattingen (grof) gericht moeten zijn. In toegangsbeheer kan men kiezen tussen fijn-granulaire toestemmingen per waarde of grof-granulaire machtigingen per context. Bij sensordata bepaalt het detailniveau de opslagbehoefte en verwerkingskracht, waarbij fijn detail meer inzichten biedt maar ook meer ruimte en bandbreedte vereist.

De keuze voor een bepaald granulariteitsniveau hangt samen met doelstellingen, beschikbare middelen, privacy-eisen en de gewenste interpretatie van de gegevens. Een hoger detailniveau verhoogt mogelijk inzichten maar ook opslag, verwerkingstijd en ruis; een lager niveau verbetert prestaties en privacy maar kan belangrijke patronen verbergen. Bij ontwerp en analyse is het essentieel het gewenste niveau expliciet te definiëren en consistentie te waarborgen bij integratie en aggregatie.