Ethaanzuur

Ethaanzuur, ook bekend als azijnzuur, is een eenvoudige karboxylzuur met de formule CH3COOH (IUPAC-naam ethanoic acid). Het is een kleurloze vloeistof met een kenmerkende prikkelende geur en is mengbaar met water en vele organische oplosmiddelen. Bij kamertemperatuur heeft het een smeltpunt van 16,6°C en een kookpunt van 118,1°C. De dichtheid bedraagt circa 1,049 g/cm3 bij 20°C. In oplossing dissocieert het gedeeltelijk; de pKa ligt rond 4,76.

Ethaanzuur komt van nature voor in veel vruchten en vooral in azijn, waar het wordt geproduceerd door de fermentatie van ethanol door bepaalde bacteriesoorten zoals Acetobacter. Industriële productie vindt hoofdzakelijk plaats door de oxidatie van etanol tot acetaldehyde en vervolgens tot azijnzuur, of door biologische oxidatie van ethanol in azijnproductie. Glaciaal azijnzuur verwijst naar geconcentreerd azijnzuur van ca. 99–100%, het is zeer hygroscopisch en bevriest bij circa 16,7°C.

Toepassingen omvatten als voedseladditief (E260) en zuurteregelaar, conserveringsmiddel en oplosmiddel. Het dient als uitgangsstof voor de productie van esters zoals ethylacetaat en van azijnzuurchloriden en polymeren zoals polyvinylacetaat. In de chemiefuncie heeft azijnzuur uiteenlopende toepassingen als reagens en oplosmiddel.

Veiligheid: geconcentreerd azijnzuur is bijtend en kan ernstige brandwonden veroorzaken bij huidcontact; dampen kunnen irritatie geven. Bewaar in een gesloten container, uit de buurt van basen en sterke oxidatiemiddelen.