Controleinfrastructuur

Controleinfrastructuur is de combinatie van hardware, software en procedures die nodig is om processen, systemen of faciliteiten te monitoren, aan te sturen en te besturen. Het omvat meet- en regelapparatuur, sensoren en actuatoren, regel- lussen, communicatienetwerken, opslag en verwerking van data, en de gebruikersinterfaces voor operators en beheerders. Daarnaast omvat het ook de organisatie en governance rondom de controleprocessen.

In de praktijk verschijnt controleinfrastructuur in sectoren zoals de industriële automatisering (ICS en SCADA), gebouwbeheer (BMS), productie en procescontrole, energiesystemen, waterbeheer en transport. Het doel is real-time monitoring, automatisering van routinehandelingen, veiligheid en compliance, en rapportage aan toezicht- of managementniveaus.

Belangrijke bouwstenen zijn sensoren en actuatoren, PLCs en DCS-systemen, SCADA, historian-dataopslag, MES en ERP-integratie, HMI's en schakelingen voor redundantie. De architectuur kan centraal of gedistribueerd zijn, met lagen voor sensorik, besturing en topmanagement, en met aandacht voor interoperabiliteit en beveiliging (OT vs IT).

Veiligheid en standaarden spelen een grote rol. Bekende richtlijnen zijn IEC 62443 voor cybersecurity in OT, IEC 61511 voor functionele veiligheid, en ISA-95/IEC 62264 voor de integratie van operationele controle met bedrijfsprocessen. Communicatieprotocollen zoals OPC UA en legacy-protocollen als Modbus of DNP3 worden vaak ingezet, met nadruk op betrouwbaarheid en fouttolerantie.

Uitdagingen zijn onder meer interoperabiliteit, complexiteitsbeheer, onderhoud van systemen, en de balans tussen traditionele OT-omgevingen en moderne IT-innovaties zoals edge- en cloud-gebaseerde analyses en digitale tweelingen. De term kan per sector uiteenlopende betekenissen hebben maar verwijst altijd naar de infrastructuur die controle en governance mogelijk maakt.