Cargoreceptoren

Cargoreceptoren zijn eiwitten die specifieke cargo-moleculen herkennen en koppelen aan transport- of degradatiepaden binnen cellen. Ze komen voor in verschillende membranen en coördineren de selectieve sortering van moleculen naar vesicles voor internalisatie, transport tussen compartimenten of afbraak via autophagie.

In endocytose dienen cargoreceptoren als ankerpunten voor cargo die herkend wordt door adaptor-eiwitten zoals AP-2 en clathrine, wat leidt tot de vorming van clathrine-gecoat vesikels. Bij autophagie binden cargoreceptoren aan LC3/ATG8 via LIR-motieven, waardoor de cargo opgenomen kan worden in de autophagosoom.

Voorbeelden: Endocytose: LDL-receptor (LDLR), transferrinreceptor (TFRC) en LRP1 fungeren als cargoreceptoren die LDL en transferrine binden. Autophagie: p62/SQSTM1, NBR1, Optineurin en NDP52 fungeren als receptoren die ubiquitineerde cargo koppelen aan de LC3-pathway.

Registratie en ziektebeelden: de expressie en activiteit van cargoreceptoren wordt geregeld door signaalroutes en posttranslationele modificaties. Mutaties in LDLR leiden tot familiaire hypercholesterolemie; defecten in autophagie-receptoren worden in verband gebracht met neurodegeneratieve ziekten en inflammatoire aandoeningen.

Onderzoeks- en klinisch belang: cargoreceptoren vormen een centraal begrip in cellulaire sortering en selectieve verwijdering of terugname van materialen. Ze worden bestudeerd in relatie tot endocytose, receptor recycling en autophagie en hebben potentiële klinische implicaties voor behandeling van gerelateerde ziekten.