Belastingsrecht

Belastingsrecht is een tak van het publiek recht die de wettelijke regeling van de heffing van belastingen beschrijft en de rechtsverhouding tussen overheid en belastingplichtigen regelt. Het omvat zowel de substantiële regels over wat belastbaar is en welke tarieven gelden, als de administratieve procedures voor aangifte, heffing en handhaving.

De belangrijkste bronnen zijn de grondwet, fiscale wetten en regelgeving, en jurisprudentie. In Nederland omvatten de kernwetten onder meer de Wet inkomstenbelasting 2001, de Vennootschapsbelastingwet, de Wet omzetbelasting 1968 en de Successiewet 1956. Daarnaast bestaan loonbelastingregels en diverse andere heffingen. Europese richtlijnen en internationale verdragen dragen eveneens bij aan het kader.

Belastingcategorieën omvatten inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, omzetbelasting (BTW), erf- en gifbelasting en loonbelasting. Belastingplichtigen hebben rechten en plichten, zoals aangifte doen, betaling of navorderingsprocedures en het recht op een hoorzitting. Beschikkingen van de Belastingdienst kunnen worden aangevochten bij de bevoegde rechtbank; hoger beroep is mogelijk bij het gerechtshof en, in cassatie, bij de Hoge Raad.

Belastingdiensten en administratieve procedures vormen de kern van uitvoering. De Belastingdienst voert de regels uit, controleert aangiften en legt bindende beschikkingen toe. Belastingplichtigen kunnen bezwaar en beroep maken en hebben recht op informatie, duidelijke uitleg en rechtsmiddelen. Veel voorkomende thema’s zijn toezicht, handhaving, correspondentie en digitalisering.

De jurisprudentie en wetgeving worden beïnvloed door internationale ontwikkelingen, zoals BEPS, uitwisseling van fiscale informatie en EU-richtlijnen. Het veld kent voortdurende aanpassingen gericht op eerlijkheid, transparantie en bestrijding van fiscale ontwijking.