wagenstel

Wagenstel, in de spoorwegtechniek, is de bogie of onderstel van een railvoertuig. Het wordt onder de carrosserie gemonteerd en draagt het voertuig en de lading. Een wagenstel bestaat doorgaans uit een bogie-frame, twee asen met wielen, een veringsopstelling, lagers, remsystemen en een verbinding met de carrosserie (bolster en draaipunt). Het doel is riant gewicht verdelen, schokken dempen en het voertuig in bochten en over wissels sturen.

Functie en eigenschappen: het wagenstel verdeelt de belasting over de rails, dempt trillingen via primaire en secundaire vering, en bepaalt de rijstabiliteit en wendbaarheid. De bogie kan ten opzichte van de carrosserie draaien, waardoor het voertuig soepel door bochten kan leiden en de belasting beter wordt verdeeld. Door de wielen en het gewicht te laten interacteren met het spoor, ontstaat er grip en rijsturing.

Belangrijke onderdelen en varianten: het bogie-frame vormt de basis, met een draaipunt of bolster waar de carrosserie aan wordt bevestigd. Twee as-/wielstellen dragen de wielen, voorzien van lagers en smeersystemen. De vering omvat primaire vering (veren, soms blad- of luchtveren) en secundaire vering met demping voor comfort en stabiliteit. Remsystemen kunnen bestaan uit trommel- of schijfremmen. Voor de verbinding met de carrosserie zijn meestal een draaipunt en veringscomponenten aanwezig. Veelvoorkomende ontwerpen zijn draaibare bogies die ten opzichte van de carrosserie kunnen draaien; sommige voertuigen gebruiken vaste bogies.

Onderhoud en veiligheid: periodieke inspectie van wielen, lagers, remmen en vering is essentieel. Profilering en wielenlagers slijten na verloop van tijd, terwijl demping en balans de rijkwaliteit beïnvloeden. Tijdig onderhoud en vervanging voorkomen afwijkingen in rijgedrag en vergroten de veiligheid.