verlichtingontwerp

Verlichtingontwerp is het vakgebied dat zich bezighoudt met het plannen, ontwerpen en toepassen van verlichtingssystemen in ruimten en op buitenruimten. Het doel is functioneel licht leveren voor activiteiten, een aangename sfeer scheppen en tegelijk veiligheid en energiezuinigheid waarborgen. Het houdt rekening met zowel kunstlicht als daglicht en hun wisselwerking in de ruimte.

Tijdens een project worden ruimtelijke behoefte, taken, bezetting en daglichtpositie onderzocht. De ontwerper maakt een concept en werkt dit uit in een technisch ontwerp. Deliverables zijn onder meer een lichtplan, armatuurkeuzes, verlichtingsniveaus (lux), kleurtemperatuur (CCT) en kleurweergave (CRI), plus montage- en onderhoudsdocumentatie. Samenwerking met architecten, installateurs en gebruikers is essentieel.

Belangrijke ontwerpprincipes zijn onderlinge balans van algemene, functionele en accentverlichting; beheersing van verblinding en contrast; en afstemming op daglicht. Relevante kenmerken zijn kleurtemperatuur, CRI, luminantie en dimbaarheid. Een goede regeling en scenariobediening dragen bij aan comfort en energie-efficiëntie.

Methoden en hulpmiddelen omvatten verlichtingsberekeningen, daglichtanalyses en visualisaties met software. Prototyping en proefopstellingen kunnen helpen. Duurzaamheid staat centraal: LED-technologie, slimme bediening en daglichtafhankelijke regeling verminderen energievraag en onderhoudskosten.

Regelgeving en normen sturen het werk. Verlichting moet voldoen aan veiligheid, energiebesparing en visueel comfort, zowel nationaal als internationaal. Toepassingen variëren van woningen en kantoren tot winkels en openbare ruimtes. Verlichtingontwerp levert zo een samenhangende ruimtelijke kwaliteit.