stoffelijkheid

Stoffelijkheid is de eigenschap of kwaliteit om materie te zijn, het materiële karakter van dingen. In het Nederlands wordt het begrip gebruikt om te verwijzen naar wat concreet, tastbaar en fysiek is, in tegenstelling tot immateriële of geestelijke eigenschappen. Het kan slaan op de dagelijkse ervaring – bijvoorbeeld een steen heeft stoffelijkheid – en op meer theoretische discussies in de filosofie en de menswetenschappen.

Etymologisch komt het woord van stof, wat materie betekent, en het suffix -lijkheid, dat een kenmerk of eigenschap aanduidt. Zo ligt de nadruk op de lichamelijke, tastbare aard van dingen in plaats van op vorm, functie of betekenis alleen.

In de filosofie wordt stoffelijkheid besproken als onderdeel van materialiteit en de notie van materie en substantie. In historische debates speelt het onderscheid tussen stof en vorm een centrale rol, en in de moderne filosofie en fenomenologie wordt de stoffelijkheid van het lichaam en van objecten benadrukt als fundament van perceptie, belang en handelen.

In de hedendaagse cultuur en kunst kan stoffelijkheid verwijzen naar de sensorische en materiaalkenmerken van materialen, media en objecten, en naar hoe die eigenschappen betekenis, bruikbaarheid en ontwerp beïnvloeden. In de wetenschap wordt stoffelijkheid vaak benaderd via meetbare eigenschappen zoals massa, volume en chemische samenstelling, maar de term houdt expliciet rekening met het tastbare substraat waaruit verschijnselen bestaan.

Samengevat beschrijft stoffelijkheid het materiële, fysieke karakter van dingen als tegenhanger van vormvrije of immateriële aspecten, en dient het als brug tussen dagelijkse ervaring, filosofische theorie en wetenschappelijke beschrijving.