spindeelscheiding

Spindeelscheiding is een term uit de celbiologie die verwijst naar de scheiding van chromatiden die aan elkaar vastzitten tijdens celdeling, zodat ze naar tegenovergestelde polen van de cel worden getrokken door het spindelapparaat. Dit proces is essentieel voor de correcte verdeling van genetisch materiaal en komt voor in zowel mitose als meiose.

Tijdens mitose vormt het spindelapparaat zich tussen de polen en hecht zich aan de kinetochores langs de chromosomen. In de anafase worden cohesine-eiwitten die de zusterchromatiden bij elkaar houden gekloven door het enzym separase, nadat activatie van het APC/C-complex. De kinetochore-microtubuli trekken de chromatiden naar de polen (anafase A), terwijl de astrale microtubuli de polen verder van elkaar verwijderen (anafase B). Zodra de chromatiden gescheiden zijn, functioneren ze als twee identieke dochterchromosomen die naar de polen worden getrokken.

In meiose bestaat spindeelscheiding uit twee stappen: tijdens meiose I worden homologe chromosomen gescheiden (disjunctie van homologen), terwijl de zusterchromatiden van elk chromosoom nog aan elkaar blijven zitten; tijdens meiose II worden de zusterchromatiden van ieder chromosoom gescheiden, vergelijkbaar met mitose.

Fouten in spindeelscheiding kunnen leiden tot nondisjunctie en aneuploïdie (een cel met een abnormaal aantal chromosomen), wat bij mensen kan resulteren in aandoeningen zoals trisomieën of monosomieën. Het proces is fundamenteel voor genetische stabiliteit en wordt bestudeerd in celbiologie en geneeskunde.