spbindingen

Spbindingen verwijzen naar covalente bindingen die ontstaan uit sp-hybridisatie van atomaire orbitalen. In moleculen waarin atomaire centra sp-hybridiseren, ontstaan twee equivalente sp-hybridorbitalen die lineair tegenover elkaar georiënteerd zijn (ongeveer 180 graden). Deze sp-orbitalen vormen sigma-bindingen met aangrenzende atomen, terwijl de resterende ongehybridiseerde p-orbitalen pi-bindingen vormen die samen drievoudige bindingen mogelijk maken.

Door de mixing van één s- en één p-orbitaal ontstaat bij sp-hybridisatie twee sp-orbitalen met ongeveer 50 procent s-karakter. Dit leidt tot een sterke overlap en resulterende sigma-bindingen die korter en sterker zijn dan sigma-bindingen afkomstig van sp2- of sp3-hybridisatie. De lineaire geometrie rond het gehybridiseerde atoom is kenmerkend voor spbindingen.

Spbindingen komen vooral voor in moleculen met drievoudige bindingen, zoals alkynen (bijvoorbeeld etheen) en nitrilgroepen. In acetyleen CH≡CH leveren de sp-gehybridiseerde koolstofatomen de sigma-bindingen via sp-sp-overlap, terwijl twee pi-bindingen ontstaan uit overlap van ongehybridiseerde p-orbitalen. Evenzo vormt de C≡N-binding in nitrilen een sp-sp sigma-component met pi-componenten uit p-orbitalen.

Samengevat beschrijven spbindingen de sigma-component van bonden die door sp-hybridisatie ontstaan, centraal bepalend voor de lineariteit en sterkte van moleculen met drievoudige bindingen. Zie ook hybrideorbitalen, sigma-binding, pi-binding, alkynen en nitrilen.

---