registratiehandeling

Een registratiehandeling is een formele rechtshandeling waarvan het doel is om een recht of feit in een openbaar register te laten inschrijven. Het inschrijven heeft tot gevolg dat de betrokken rechten of feiten publiek bekend worden en tegen derden kunnen worden gehandhaafd. Registratiehandelingen worden doorgaans verricht door bevoegde actoren, zoals notarissen of registratie-instanties, afhankelijk van het rechtsgebied en het soort register.

Doel en werking

De kern van een registratiehandeling ligt in het vastleggen van rechten of feiten in een openbaar register, zoals eigendom, hypotheekrechten of handelsrechtelijke gegevens. Inschrijving creëert of bevestigt het recht en geeft prioriteit aan dat recht ten opzichte van later ontstaan of tegenstellende belangen. Zonder inschrijving kan een recht wel bestaan tussen partijen, maar is het doorgaans niet afdoende jegens derden of voor de publiekrechtelijke handhaving.

Voorbeelden

Veel voorkomende registratiehandelingen zijn de notariële aktes voor de overdracht van onroerend goed die worden ingeschreven in het kadaster, de inschrijving van hypotheekrechten, of wijzigingen in het handelsregister van een onderneming. Ook andere openbare registers kunnen betrokken zijn, afhankelijk van de aard van het recht of de feitelijke toestand.

Procedure en toezicht

Een registratiehandeling begint meestal met het opstellen van een notariële akte of een vergelijkbare documentatie, gevolgd door indiening bij de bevoegde registerautoriteit. De registerautoriteit beoordeelt de registratie op geldigheid en volledigheid, waarna de inschrijving in het desbetreffende register plaatsvindt. De inschrijving heeft juridische werking vanaf het moment van registreren en kan gepaard gaan met kosten, belastingen of administratieve voorwaarden.

Juridische context

Registratiehandelingen zijn cruciaal voor rechtszekerheid en derdenbescherming. Ze onderscheiden zich van louter mondelinge afspraken doordat zij aan het register gebonden zijn en rechtsgevolgen opnemen die tegenwerpbaar zijn aan derden. De exacte registers en regels variëren per rechtsgebied.