przeciwarytmiczne

Przeciwarytmiczne to grupa leków stosowanych w leczeniu zaburzeń rytmu serca, mających na celu przywrócenie lub utrzymanie prawidłowego tempa pracy serca oraz zapobieganie nawrotom tachyarytmii. Stosuje się je zarówno w terapii ostrej, jak i przewlekłej, zależnie od rodzaju arytmii i stanu układu krążenia.

Najważniejszą klasyfikacją jest Vaughan Williamsa, która dzieli leki na cztery klasy: I – blokery kanału sodowego (IA: chinidyna, prokainamid, dyzopiramid; IB: lidokaina, mexiletina; IC: flekainid, propafenon); II – beta-adrenolityki (metoprolol, propranolol, atenolol); III – blokery kanału potasowego wydłużające repolaryzację (amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutilid); IV – blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem). Leki o działaniu wieloklasowym, zwłaszcza amiodaron, bywają opisywane jako mieszane.

Mechanizm działania polega na modulowaniu przepływu jonów przez błony serca, co wpływa na czas trwania potencjału czynnościowego i refrakcję. Efektem są wolniejsze przewodnictwo, wydłużony QT i zmienione tempo rytmu, co pomaga zwalczać arytmie przedsionkowe i komorowe.

Wskazania obejmują migotanie i trzepotanie przedsionków, tachyarytmię przedsionkową oraz niekiedy arytmie komorowe. W praktyce ważny jest dobór leku do typu arytmii i chorób towarzyszących; niektóre leki (np. niektóre beta‑blokery, werapamil, diltiazem) służą także do kontroli częstości serca w AF.

Najważniejsze ryzyko to proarytmia; mogą wystąpić bradykardia, blok AV, hipotonia. Długotrwałe stosowanie amiodaronu niesie dodatkowe skutki (skóra, tarczyca, płuca). Podczas terapii prowadzi się monitorowanie EKG, QTc, elektrolitów i funkcji narządów. Leczenie powinno prowadzić wykwalifikowane grono lekarzy.