octaafverdeling

Octaafverdeling, letterlijk de verdeling over octaven, is een term die in verschillende disciplines wordt gebruikt om aan te geven hoe inhoud of energie over octaven verspreid is. Een octaaf is het bereik tussen een frequentie en zijn dubbele frequentie, bijvoorbeeld van 125 Hz tot 250 Hz. In die zin beschrijft octaafverdeling hoe sterk of hoeveel informatie klinkt in elk octaaf.

In de akoestiek en signaalverwerking verwijst octaafverdeling meestal naar de verdeling van geluid- of energie-inhoud over octaafbanden. Geluid wordt vaak geanalyseerd met bandfilters die het frequentiespectrum opdelen in octaven (one-octave bands) of derde- octaven. De hoeveelheid energie of het geluidsdrukniveau per octaaf kan dienen bij het beoordelen van geluidbronnen, ruimtelijke akoestiek, ventilatie- of verkeersgeluid, en gehoorbescherming. De cijfers worden doorgaans uitgedrukt in decibel (dB) ten opzichte van een referentie of als percentage van de totale energie.

In muziektheorie en muziekpraxis kan octaafverdeling ook verwijzen naar hoe vaak tonen uit verschillende octaven voorkomen in een melodie, akkoordprogressie of stemvoering. Dit kan helpen bij het analyseren van registers voor zang en instrumenten, de leesbaarheid van partituren en de verdeling van stemmen over het instrumentarium.

Methoden voor bepaling zijn onder meer spectrale analyse (FFT) en octaaffilters. De resultaten worden vaak geplaatst in diagrammen of grafieken die de energie of het niveau per octaaf tonen.