medicatieveiligheid

Medicatieveiligheid is het geheel van maatregelen en processen dat schade door medicatie voorkomt en veilige farmaceutische zorg garandeert gedurende de hele medicatieketen: van voorschrijven en afleveren tot toediening en monitoring van effectiviteit en bijwerkingen. Doel is medicatiefouten en ongewenste geneesmiddelgebeurtenissen te voorkomen en de resultaten van medicatie voor patiënten te verbeteren.

Belangrijke fasen zijn veilig voorschrijven (adequate indicatie, dosis, interacties en patiëntkenmerken), veilige levering en dispensation, juiste toediening door zorgverleners, en systematische monitoring van werkzaamheid en toezicht op bijwerkingen.

Risicofactoren omvatten polyfarmacie, veroudering, look-alike/sound-alike geneesmiddelen, miscommunicatie tijdens zorgovergangen en fouten in dosering.

Maatregelen bestaan uit elektronische voorschrijfsystemen en klinische decision support, barcode-scanning bij toediening, dubbele controles bij hoog-risico-geneesmiddelen, medicatiebeoordelingen en duidelijke patiëntinstructies. Patiënten en mantelzorgers dragen bij door vragen te stellen en medicatieoverzicht bij te houden.

In Nederland speelt farmacovigilantie een centrale rol: Lareb verzamelt signalen van bijwerkingen en informeert zorgprofessionals. Instellingen hebben meldingsplichten bij medicatiefouten en ongewenste medicatiegebeurtenissen, en continue verbetering komt via trainingen, kwaliteitszorg en incidentonderzoek.