medeklinkten

Medeklinkten zijn klanken die worden gevormd door een vernauwde of volledig afgesloten luchtstroom in de keel of mond, in tegenstelling tot klinkers waarbij de ademlucht vrijwel ongehinderd door het vocale tract gaat. In klanksystemen onderscheiden medeklinkten zich van klinkers door drie belangrijkste kenmerken: plaats van articulatie (waar in de mond of keel de luchtstroom wordt bewerkt), wijze van articulatie (hoe de luchtstroom wordt bewerkt), en stem (of de stembanden trillen). Medeklinkten kunnen in onset en coda van een lettergreep voorkomen en sluiten vaak clusters met elkaar.

De belangrijkste wijzen van articulatie zijn: plosieven (stoppende klanken zoals p, b, t, d, k, g), fricatieven (wrijvende klanken zoals f, v, s, z, h), nasalen (zoals m, n), lateralen (zoals l), trillers (zoals r) en approximanten of halfklinkers (zoals j en w). Daarnaast bestaan affricaten, klanken die een combinatie vormen van een stop en een fricatief. Plaats van articulatie kan variëren van bilabiaal en labiodentaal tot dental, alveolair, postalveolair, palataal, velaar en glottaal.

In het Nederlands en vele andere talen vervullen medeklinkten een belangrijke fonologische functie en dragen ze bij aan klankpatronen, morfologische contrasts en spellingsystemen. Samen met klinkers vormen ze het fundament van het klanksysteem van een taal en bepalen ze fonotaxis, syllabische structuur en woordvorming.