lactaatgerelateerde

Lactaatgerelateerde is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat wordt gebruikt om zaken aan te duiden die verband houden met lactaat, het geconjugeerde anion van melkzuur. In wetenschappelijke en medische teksten verwijst het meestal naar metabolisme, metabole aanwijzingen of aandoeningen waarbij lactaat een centrale rol speelt.

Lactaat ontstaat voornamelijk tijdens intensieve spierenbelasting en anaerobe glycolyse, wanneer pyruvaat wordt omgezet in lactaat door lactaatdehydrogenase. Het lactaat wordt via transporters door het lichaam vervoerd en kan in lever en nieren teruggezet worden in glucose (Cori-cyclus) of als brandstof dienen voor andere organen zoals de hersenen en het hart. De lactaatconcentratie in bloed ligt normaal laag, maar kan stijgen bij verhoogde productie, verminderde klaring of zowel.

In de geneeskunde en klinische biologie wordt lactaat vaak gebruikt als biomarker. Een verhoogd lactaat (hyperlactatemie) kan wijzen op onvoldoende zuurstoftoevoer (periferische ischemie, shock), sepsis, leverstoornissen, of bijwerking van sommige medicijnen. Lactic acidosis is een ernstige aandoening waarbij lactaat zich ophoopt samen met een verstoorde zuurtegraad. De lactaat/pyruvaat-ratio kan aanvullende informatie geven over de cellulaire rodeox-status. Lactaatmeting speelt ook een rol in sportwetenschap bij het evalueren van trainingsbelasting en uithoudingsvermogen.

Samengevat verwijst lactaatgerelateerde naar elke context waarin lactaat centraal staat, variërend van basismetabolisme tot diagnostiek en therapeutische overwegingen.