kolomgestuurde

Kolomgestuurde is een Nederlandse term die doorgaans verwijst naar systemen of opslagwijzen waarin data per kolom wordt georganiseerd en benaderd, in plaats van per rij. In de informatica spreekt men vaak van kolomgestuurde of column-oriented opslag en databases. Bij kolomgestuurde opslag worden de waarden van elke kolom achter elkaar opgeslagen; dit maakt het mogelijk om alleen de kolommen die een query nodig heeft, te lezen.

Toepassingen en voordelen: kolomgestuurde databases zijn populair bij analytische workloads zoals datawarehousing en OLAP, waar leesoperaties op grote datasets centraal staan. De belangrijkste voordelen zijn betere compressie, snelle scans en efficiënte CPU-cachegebruik doordat query’s slechts een subset van kolommen doorzoekt. Dit leidt doorgaans tot lagere I/O en snellere queryprestaties voor kolomgerichte analyse.

Nadelen en beperkingen: voor transactieverwerking (OLTP) zijn kolomgestuurde systemen meestal minder geschikt vanwege tragere insert- en update-paden. Schrijven kan batchgewijs plaatsvinden, maar is over het algemeen complexer dan bij row-store.

Technologieën en voorbeelden: kolomgestuurde opslag komt terug in bestandsformaten als Parquet en ORC en in columnar database-systemen zoals Vertica, ClickHouse, Amazon Redshift en Google BigQuery. Deze technologieën benadrukken kolomgebaseerde compressie en vectorisatie voor analytische query’s.

Zie ook: kolomgebaseerde databases, kolomopslag, row-store.