kaaliumpermanganaat

Kaliumpermanganaat (KMnO4) is een anorganisch zout dat als krachtig oxidatiemiddel veel wordt toegepast in industrie, laboratoria en huishoudelijke toepassingen. Het verschijnt meestal als donkerpaarse kristallen of als purperkleurige oplossing in water.

In vaste vorm is kaliumpermanganaat stabiel bij kamertemperatuur, maar ontleedt bij verhitting. Het is goed oplosbaar in water en geeft in oplossing een diep paarse kleur. In termen van chemische eigenschappen is het een veelzijdig oxidator: het levert sterke oxidatie-energie onder verschillende pH-omstandigheden en kan daardoor verschillende eindproducten opleveren, afhankelijk van de omgeving.

Chemisch gezien vertoont KMnO4 verschillende redoxreacties. In zure oplossing wordt het MnO4- gereduceerd tot Mn2+ volgens MnO4- + 8 H+ + 5 e- → Mn2+ + 4 H2O. In neutrale tot basische oplossingen wordt het meestal gereduceerd tot MnO2(s), wat een bruin/zwart neerslag vormt. Deze pH-afhankelijke reactieprofielen maken KMnO4 zowel een effectieve oxidator als een iffy probe in analytische context.

Toepassingen omvatten onder meer waterbehandeling (oxidatie van ijzer, mangaan, sulfiden en sommige kleurvlekken), verwijdering van geur- en smaakveroorzakende verontreinigingen, en als oxidator in organische synthese. In analytische chemie wordt permanganaat veelvuldig gebruikt in permanganometrie, een redoxtitratie waarmee het reddingsvermogen van afbraak- of oxidatieve processen kan worden bepaald.

Veiligheid en opslag: als sterke oxidator kan kaliumpermanganaat licht ontvlambare materialen en organische verbindingen versneld oxideren, wat brandgevaar oplevert. Het dient te worden bewaard in een koele, droge, goed geventileerde ruimte, uit de buurt van organische stoffen en reductiemiddelen, in een gesloten, donker pakmaatige container. Draag geschikte beschermingsmiddelen bij hanteren en vermijd contact met huid en ogen.