geëvolueerd

Geëvolueerd is het voltooid deelwoord van het werkwoord evolueren. Het geeft aan dat iets een proces van evolutie heeft doorgemaakt, oftewel zich heeft ontwikkeld door geleidelijke veranderingen. In de biologie verwijst het meestal naar veranderingen bij een soort over meerdere generaties die tot betere aanpassing aan de omgeving kunnen leiden. Buiten de biologie kan geëvolueerd ook slaan op technologische, culturele of conceptuele ontwikkelingen die in de loop van de tijd zijn doorgevoerd.

Etymologie en vorm: evolueren komt uit het Franse évoluer en het Latijnse evolutio, via het Nederlandse evolueren. Het voltooid deelwoord is geëvolueerd, en in het schrift wordt ook de vorm geëvolueerd gebruikt met een diaeresis (ë) om de juiste uitspraak van de klinkers na de ge- duidelijk te maken.

Gebruik en nuance: de term benadrukt lange, graduele verandering in plaats van plotselinge sprongen. In wetenschappelijke context wordt geëvolueerd vaak gebruikt in combinatie met begrippen zoals natuurlijke selectie, variatie en populatiedynamiek. In figuurlijke zin kan men spreken van geëvolueerde ideeën, praktijken of systemen die zich hebben aangepast aan veranderende omstandigheden.

Voorbeelden: De soort is geëvolueerd om beter te kunnen overleven in droge klimaten. De software is geëvolueerd door meerdere iteraties en updates.

Zie ook: evolutie, evolueren, natuurlijke selectie.