gasdruk

Gasdruk is de druk die een gas uitoefent op de wanden van de ruimte waarin het zich bevindt. In evenwicht is de druk in alle richtingen gelijk (isotropie). Gasdruk ontstaat door de botsingen van gasmoleculen met de wanden en met elkaar, en hangt af van temperatuur, hoeveelheid gas en volume.

Het ideale gasmodel geeft P = nRT / V. Eenheden: Pa (pascal) in SI, maar ook bar, atmosferen (atm) en torr worden gebruikt. In een gasmengsel geldt volgens de wet van Dalton dat de totale druk de som is van de partiële drukken. Realistische gassen vertonen afwijkingen bij hoge druk of lage temperatuur; compressibiliteitsfactor Z en de Van der Waals-vergelijking beschrijven deze afwijkingen.

Metingen en definities: absolute druk P_abs is de druk ten opzichte van een vacuüm. Gaugede druk P_gauge is P_abs minus de atmosferische druk. Vacuumdruk is de druk onder de atmosferische druk. Veelvoorkomende eenheden: 1 atm = 101 325 Pa; 1 bar = 100 000 Pa; 1 Torr ≈ 133 322 Pa. Drukmeters zoals manometers en Bourdon-buizen meten en regelen gasdruk in systemen.

Toepassingen en belang: gasdruk speelt een cruciale rol in motoren, verwarming en koelsystemen, gasdistributie, laboratoriumexperimenten en chemische verwerking. Nauwkeurige beheersing van gasdruk is essentieel voor veiligheid, efficiëntie en pipeline-integriteit.