denkrichting

Denkrichting is een term uit het Nederlands die verwijst naar een specifieke manier van denken of naar een intellectuele stroming binnen een vakgebied of maatschappelijke context. Het beschrijft een richting of oriëntatie in het denken, vaak gekoppeld aan een set aannames, methoden en waarden. Denkrichtingen kunnen historisch zijn, zoals rationalistische en empiristische denkrichtingen in de filosofie, maar ook actueel of regionaal, zoals liberale, conservatieve of socialistische denkrichtingen in politieke theorie en economie.

Denkrichtingen kunnen samenhangen met een vakgebied, een tijdsperiode of een beweging en worden gebruikt om een complex geheel van ideeën te groeperen. Ze zijn meestal niet gebonden aan één individu, maar aan een groep denkers, teksten en methoden die een bepaalde aanpak markeren. In de analyse van ontwikkelingen in wetenschap, politiek en cultuur dienen denkrichtingen als referentiekader om verschillende benaderingen te vergelijken en te contextualiseren.

Voorbeelden bestaan in diverse domeinen: in de filosofie de rationalistische versus empiristische denkrichting; in de sociologie de functionalisme en de kritisch-conflictbenadering; in de economie de klassieke, keynesiaanse en monetaristische denkrichtingen; in de wetenschap de positivistische en de interpretivistische denkrichting.

Kritiek: de term kan vereenvoudigen of polariseren; het is daarom belangrijk om denkrichtingen te beschrijven vanuit hun aannames, methoden en verschijnselen in plaats van enkel als labels.

Zie ook: denkstroming, stroming, school van denken.