adenoïdengebied

Het adenoïdengebied is het gebied in de nasopharynx waar de adenoïden zich bevinden. De adenoïden (faryngeale keelamandelen) bestaan uit lymfoïde weefsel en maken deel uit van Waldeyer's ring, een eerste verdedigingslinie van het immuunsysteem tegen ingeademde pathogenen. Anatomisch ligt het adenoïdengebied achter de choanen, boven het zachte gehemelte, en nabij de opening van de buis van Eustachius.

Het gebied speelt een rol in de vroege immuunrespons, met name bij jonge kinderen. De adenoïden zijn meestal vergroot in de kindertijd en nemen af gedurende de puberteit; bij volwassenen zijn ze vaak klein of afwezig.

Hypertrofie van het adenoïdengebied kan buis van Eustachius-dysfunctie veroorzaken, met gevorderde otitis media (middenoorontsteking) en effusie, chronische neusverstopping, mondademen, snurken en slaapapneu bij kinderen. Door obstructie kunnen ook sinusitis en chronische ontstekingen van de neus-keelruimte optreden. Soms dragen allergische rhinitis en andere ontstekingsaandoeningen bij aan de grootte van de adenoïden.

Diagnose gebeurt klinisch en met endoscopische inspectie van de nasofarynx; röntgenfoto's zijn tegenwoordig zelden nodig. Behandeling is afhankelijk van ernst: bij milde klachten kan afwachten gepaster zijn; bij aanhoudende obstructie of recidiverende middenoorontstekingen wordt adenoïdectomie overwogen, soms in combinatie met trommelvliesdrainagebuizen (timpanostomietubes). Nazorg omvat behandeling van onderliggende allergie of ontstekingsaandoeningen. Complicaties na verwijdering zijn zeldzaam maar kunnen velopharyngeale insufficiëntie of neusbloedingen omvatten.