Volumeprocent

Volumeprocent, afgekort vol%, is een eenheid voor concentratie die wordt uitgedrukt als het volume van een stof in verhouding tot het totale volume van het mengsel, vermenigvuldigd met 100. Het geeft aan hoeveel volumeprocent van het mengsel bestaat uit de betreffende stof.

Definitie en berekening: vol% = (V_stof / V_mengsel) × 100. Het volume van het mengsel is doorgaans het totale volume na menging; volumes zijn niet altijd volledig additief, waardoor vol% een gerapporteerde verhouding is die afhankelijk kan zijn van meetconditions en interacties tussen componenten.

Toepassingen: Een belangrijke toepassing is alcoholische dranken (alcohol by volume, ABV). ABV geeft aan hoeveel volumeprocent ethanol een drankje bevat. Vol% wordt ook in chemische oplossingen gebruikt om concentraties weer te geven en treft men aan in diverse industriële en laboratoriumtoepassingen.

Meetmethoden: Je kunt vol% bepalen door distillatie en het meten van het volume van de gedestilleerde stof, of via densitometrie, refractometrie en near-infrared spectroscopie. In de drankindustrie is ABV vaak bepaald door distillatie met een hydrometer of via densiteitsmeting; geavanceerdere methoden zoals NIR-spectroscopie worden op grote schaal toegepast voor snelle analyse.

Relaties met andere concentratie-eenheden: vol% is onafhankelijk van massapercentage (m/m) en molaire concentratie; omrekeningsrelaties vereisen de densiteit van vloeistoffen. Voor ideale gassamenstellingen komt volumeprocent ongeveer overeen met molaire fractie, omdat bij ideale gassen volume in verhouding staat tot het aantal deeltjes.