Volumebesparing

Volumebesparing is een benadering die erop gericht is het volume van weefsel dat wordt blootgesteld aan ingrepen, bestraling of contrastmiddelen zo veel mogelijk te beperken. Het doel is de hoeveelheid gezond of niet-doelwit weefsel die wordt geraakt te verkleinen, zonder afbreuk te doen aan de effectiviteit van de behandeling voor het doelvolume.

In de medische beeldvorming en radiotherapie wordt volumebesparing vooral toegepast om stralingsdoden bij tumoren te minimaliseren. Door nauwkeurige afbeelding, patiëntspecifieke planning en geavanceerde bestralingstechnieken kan de stralingsdosis geconcentreerd worden op het tumorgebied terwijl omliggende organen en gezonde weefsels spareren. Dit helpt bij het verminderen van bijwerkingen en het behoud van functionele weefsels.

Veelgebruikte methoden zijn onder meer 3D- en multidimensionale doseplanning, conformale radiotherapie, intensiteitsgemoduleerde radiotherapie (IMRT), volumetrische arc-behandeling (VMAT) en protonentherapie. Beeldgestuurde bestraling, ademhalingscontrole en patiëntexacte immobilisatie dragen verder bij aan het minimaliseren van unødige blootstelling door het aanpassen van het behandelvolume en de volgorde van bestraling.

Voordelen van volumebesparing omvatten potentiële vermindering van acute en late bijwerkingen, betere kwaliteit van leven en mogelijk een bredere behandeloptie voor patiënten met nabijgelegen kritieke structuren. Uitdagingen zijn onder meer de noodzaak aan geavanceerde apparatuur, gespecialiseerde planning en grotere complexiteit in de behandeling.

Volumebesparing is daarmee een belangrijk concept in moderne oncologie en beeldvorming, waarbij de balans tussen effectiviteit en tolerantie centraal staat.