Verplaatsingen

Verplaatsingen is het woord dat in het Nederlands zowel in algemene zin als in vakgebieden wordt gebruikt. In het dagelijks taalgebruik verwijst verplaatsing naar een beweging of relocatie: van de ene plek naar de andere, bijvoorbeeld een verhuizing, een korte verplaatsing naar de winkel of een reis. In de natuurwetenschappen heeft verplaatsing een specifieke, meetbare betekenis.

In de natuurkunde is verplaatsing een vector die het verschil aangeeft tussen de eindpositie en de beginpositie van een voorwerp. Als een voorwerp zich van positie ri naar rf beweegt, is de verplaatsing Δr = rf − ri. De magnitude |Δr| noemt men de afstand of de absolute verplaatsing en heeft geen richting; de richting geeft de vector aan. De verplaatsing is afhankelijk van begin- en eindpunt, niet van het pad dat werd afgelegd. Bij constante snelheid geldt v = Δr / Δt. De componenten zijn Δx, Δy, Δz; daarnaast bestaan er afstand en trajectlengte die vaak groter zijn dan |Δr|. Snelheid en versnelling zijn afgeleiden van de positie in de tijd.

In het dagelijks gebruik en in transportstudies verwijst verplaatsing ook naar reizen van mensen en goederen tussen locaties over een bepaalde periode. Ze worden gebruikt om reisvraag, modal split en vervoersprestaties te analyseren. Data komen uit enquêtes, tellingen, GPS of mobiele data. Beleidsmaatregelen streven vaak naar het verkorten of verlichten van onnodige verplaatsingen, of naar een verschuiving naar duurzamere vervoerswijzen.