Tijdgewichte

Tijdgewichte is een term die in het Nederlands wordt gebruikt om een methode aan te duiden waarbij data over de tijd worden samengevat met een tijdafhankelijke weging. Het doel is rekening houden met zowel de grootte als de duur van waarnemingen, zodat de waarde een representatie oplevert die aansluit bij dynamiek of menselijke perceptie.

In wiskundige termen wordt een tijdgewogen waarde over een interval [0, T] vaak gedefinieerd als een gewogen gemiddelde: TWA = ∫_0^T w(t) x(t) dt / ∫_0^T w(t) dt, waarbij x(t) de gemeten waarde is en w(t) de tijdafhankelijke weging. In discrete data luidt de formule: TWA = ∑ x_i w_i / ∑ w_i. De keuze van de weging (welk type w(t)) bepaalt hoe sterk recente waarden versus oudere waarden meetellen.

Veelvoorkomende toepassingen en betekenissen:

- Werkingsgerelateerde blootstelling (occupational exposure): tijdgewogen gemiddelde (TWA) gebruikt om blootstelling aan gevaarlijke stoffen over een dienst te evalueren.

- Milieu- en procesmonitoring: tijdgewogen gemiddelden voor concentraties over een etmaal of werkdienst.

- Signaalverwerking en analyse: tijdgewichte methoden zoals moving average of exponentiële smoothing die kortdurende schommelingen dempen en de respons van een systeem weerspiegelen.

- Perceptieonderzoek: modelleren hoe sensorische responsen zich over tijd integreren.

Implementatie kan via hardwarefilters met bepaalde tijdconstanten of via software-algoritmes. De keuze voor een specifieke tijdweging beïnvloedt de interpretatie en moet apart worden gedocumenteerd. Zie ook tijdsgelijk gemiddelde, moving average, exponentiële smoothing.