Terreinbehoud

Terreinbehoud is een beheer- en onderzoeksmethode binnen archeologie en erfgoedzorg waarbij archeologische resten op hun oorspronkelijke locatie behouden blijven tijdens een bouw- of infraproject. Het doel is om waardevolle informatie en context te beschermen zonder dat voortdurend grootschalige opgravingen noodzakelijk zijn. Terreinbehoud kan betekenen dat werkzaamheden aangepast worden of tijdelijk stilstaan, zodat specialisten de resten ter plaatse kunnen stabiliseren, beschermen of later onderzoeken.

Hoe het werkt, verschilt per situatie maar heeft doorgaans een stappenplan van onderzoek, afwegingen en maatregelen. In de ontwerpfase wordt verwachtelijk of expliciet bepaald welke resten mogelijk aanwezig zijn en wat de impact van het werk daarop is. Bij signaleerbare of voorspelde archeologische waarden kunnen beschermende maatregelen worden opgelegd, zoals tijdelijke afdekkingen, verankering of monitoring tijdens grondwerk. Soms wordt eerst ter plaatse klein onderzoek gedaan (terreinopname) en blijft het terrein daarna waar mogelijk intact. Als onvermijdelijke verstoring niet kan worden voorkomen, kan on-site salvageschrift of een programma voor snelle opgraving en documentatie volgen. Pas na de werkzaamheden wordt teruggevoerd in de planning en wordt het gevonden materiaal verwerkt in rapportage en publicaties.

Terreinbehoud wordt toegepast bij nieuwe woningen, infrastructuur of andere stedelijke ontwikkelingen en is een van de mogelijke manieren om cultuurhistorische resten te beschermen. Het ligt naast andere benaderingen zoals uitgebreide opgravingen en documenten- of publiciteitswerk, en vereist samenwerking tussen ontwerpers, ontwikkelaars, archeologen en overheden. De precieze uitvoering en wettelijke kaders verschillen per land en regio.