Poldersystemen

Poldersystemen zijn watersystemen die gebruik maken van ingepolderd land, omringd door dijken en voorzien van drainage en pompvoorzieningen om het land drogend te houden. In de Lage Landen, met name in Nederland en delen van België, vormen deze systemen een kernonderdeel van de waterhuishouding en landbeheersing. Een polder ontstaat vaak door inpoldering, waarbij zee- of estuariwater wordt buiten gehouden en het binnenterrein via regels en infrastructuur droog wordt gehouden.

De belangrijkste componenten van poldersystemen zijn dijken of kades die het poldergebied omringen, drainagekanalen of sloten die overtollig water afvoeren, en gemaal- of pompstations die water uit de polder naar buiten brengen. Sluisdeuren en stuwen regelen de instroom en afvoer van water, afhankelijk van de waterstand in aangrenzende watergangen. Het beheren van de waterstand in een polder gebeurt volgens gedefinieerde peilen en regels, zodat landbouw, bebouwing en infrastructuur droog blijven. In Nederland worden ingerichte polders beheerd door waterschappen, lokale of regionale overheden die verantwoordelijk zijn voor dijkonderhoud, waterpeilbeheer en financiën, en die belastingen heffen om deze taken te bekostigen.

Historisch gezien zijn poldersystemen ontstaan door drainage met windmolens en later mechanisering. Met de industriële en moderne tijd werden pompen elektrisch gevoed en geïntegreerd in een nationaal waterbeheernetwerk. De aanpak van polderbeheer heeft geavanceerde GIS- en sensortechnologieën en vormt een significante factor in landveiligheid en ruimtelijke planning. De term poldermodel verwijst daarnaast naar een consensusgerichte benadering in politiek besluitvorming in Nederland, die voortkomt uit de samenwerking tussen belanghebbenden bij waterbeheer en landgebruik.