Nanosekunde

Nanoseconde (afkorting ns) is een tijdseenheid in het SI-systeem, gelijk aan een miljardste seconde (10^-9 s). Het is een gangbare maat in wetenschappelijke en technologische contexten waar tijdsintervallen op nanoschaal relevant zijn. Vergeleken met een microseconde (10^-6 s) en een picoseconde (10^-12 s) ligt een nanoseconde tussen beide; 1 ns = 10^3 ps en 1 s = 10^9 ns.

In informatietechnologie en elektronica komen vertragingen, klokperioden en signaalpaden vaak in nanoseconden uitgedrukt. Geheugenlatenties en snelle interfaces worden doorgaans uitgedrukt in tientallen tot honderden nanoseconden; in datacommunicatie en optische systemen worden pulsen en tijdsintervallen op nanoschaal gemeten. Laserpulsen en tijdsresolutie in beeldvorming en meting worden vaak beschreven in nanoseconden, hoewel nog kortere pulsen in de femtoseconden- of picoseconden-range vallen.

Voor metingen worden nanoseconden bereikt met instrumenten zoals snelle oscilloscopen en tijdsintervalanalyseapparatuur; in experimentele fotonica en biomedische vakgebieden wordt nanoseconden-resolutie toegepast, bijvoorbeeld met tijdsgekoppelde single-photon counting.

Een praktische vuistregel is dat licht ongeveer 0,3 meter aflegt in één nanoseconde in vacuüm, wat een geheugensteuntje biedt voor afstanden in chipontwerp en signaalpaden. De nanoseconde is geen basiseenheid op zichzelf maar een afgeleide van de seconde; tijdsstandaarden en netwerktiming streven vaak naar accuratesse op nanoseconden-niveau (bijv. GPS, IEEE 1588 PTP).