Nafosfaat

Nafosfaat, of natriumfosfaat, is een verzamelnaam voor zouten van natrium met fosfaat (PO4 3−). De meest voorkomende varianten zijn monosodium phosphate (NaH2PO4), disodium phosphate (Na2HPO4) en trisodium phosphate (Na3PO4). Deze zouten komen als witte kristallijne stoffen voor en lossen goed op in water. Afhankelijk van de verhouding van natrium en fosfaat kan de oplossing zuur, neutraal of basisch zijn.

Toepassingen van natriumfosfaat zijn veelzijdig. In de voedingsindustrie gelden natriumfosfaten vaak als zuurteregelaars, stabilisatoren en emulgatoren, en ze worden toegepast in verschillende bewerkte producten zoals kaas en vleeswaren. In industriële toepassingen, reinigingsmiddelen en ontvetters wordt met name trisodium phosphate gebruikt vanwege de hoge pH en het vermogen om vetten en organische resten los te maken. Daarnaast dienen fosfaatzouten in waterbehandeling en metaalbewerking als buffers en omhardheidsverlagers.

Productie gebeurt doorgaans door de neutralisatie van fosforzuur (H3PO4) met natriumhydroxide (NaOH) of natriumcarbonaat (Na2CO3). De exacte verhouding bepaalt welk natriumfosfaat wordt gevormd, en de hydratiegraad (waterbinding) kan variëren afhankelijk van de productiemethoden en condities.

Veiligheid en milieu: natriumfosfaat kan irriterend zijn voor huid en ogen bij directe blootstelling en kan bij overmatig gebruik elektrolytbalans bij mens en dier beïnvloeden. Milieuproblemen ontstaan vooral door fosfaatafvoer die kan bijdragen aan eutrofiëring van waterlopen. Regels omtrent dosering, opvang en afvoer zijn van belang bij gebruik en verwerking.

Zie ook: natriumfosfaat, fosfaatverbindingen, fosfaatregulering.