Landschapbeleid

Landschapbeleid is de verzameling van beleidsmaatregelen, instrumenten en processen die gericht zijn op het vormgeven, beheren en herstellen van het landschap. Het betreft zowel rurale als stedelijke landschappen en beoogt een evenwicht te creëren tussen ecologie, cultuurhistorie en maatschappelijke functies.

Doelstellingen van landschapbeleid zijn onder meer het behoud en versterken van het landschap karakter en landschapsschoon, het bevorderen van biodiversiteit en waterbeheer, het klimaatbestendig maken van het gebied, het ondersteunen van landbouw en recreatie, en het beschermen van cultureel erfgoed en archeologische waarden.

Instrumenten en aanpak van landschapbeleid omvatten ruimtelijke ordening en bouwregelgeving (onder meer via de Omgevingswet), natuur- en herstelprogramma’s, subsidies en regelingen voor landschapshervorming en natuur-inclusieve landbouw, en het ontwerpen en beheren van groen-blauwe netwerken. Daarnaast zijn monitoring, evaluatie en participatie van burgers en belanghebbenden kernonderdelen van het proces.

Besturing en betrokken partijen bij landschapbeleid zijn georganiseerd via een meerlagige structuur met rijks-, provinciaal, gemeentelijk overheden en waterschappen, aangevuld met particuliere eigenaren, landbouwers, maatschappelijke organisaties en bewoners. Participatie, visie- en planvorming op lokaal niveau en publiek-private samenwerking spelen een belangrijke rol.

Uitdagingen en ontwikkelingen in landschapbeleid omvatten het afstemmen van uiteenlopende belangen, het vinden van voldoende financiering, uitvoering op lokaal niveau en aanpassing van landschapsvisies aan klimaatverandering en veranderende economische omstandigheden. Er is groeiende aandacht voor ecosystemen en recreatieve potentie, gekoppeld aan meetbare waarden en biodiversiteit.