Kosteneffectiviteitsratio

Kosteneffectiviteitsratio (CER) is een maatstaf die in gezondheidszorg, beleid en economie wordt gebruikt om de kosten van een interventie af te zetten tegen de verworven effecten. Doel is om te beoordelen of een interventie een redelijk verhouding heeft tussen wat het kost en wat het oplevert in termen van gezondheid, gemeten in natuurlijke uitkomsten zoals gezondheidseffecten of klinische resultaten.

Berekening: voor een enkele interventie ten opzichte van een referentie kan de kosteneffectiviteitsratio worden berekend als CER = kosten / effect. In praktijk wordt vaak gekeken naar de incrementele kosteneffectiviteitsratio (ICER), vooral bij meerdere opties: ICER = (Kosten_B - Kosten_A) / (Effect_B - Effect_A). Een lagere ICER duidt op meer kosteneffectiviteit bij gelijke of betere effecten.

Uitkomsten en meetsystemen: effecten worden vaak uitgedrukt in kwalitatieve gezondheidshoofden zoals QALY's (quality-adjusted life years) of in levensjaren gewonnen, gevallen voorkomen of gemeten klinische eindpunten. Kosten omvatten alle relevante uitgaven over de gekozen tijdshorizon, inclusief directe kosten, en soms indirecte kosten afhankelijk van het perspectief.

Toepassingen en besluitvorming: CER en ICER worden gebruikt bij beleidsbeslissingen, terugbetaling en prijsvorming. Beslissingmakers plaatsen de ICER vaak tegenover een bereidheidsdrempel (willingness-to-pay) per eenheid effect om te bepalen of een interventie kosteneffectief is.

Beperkingen: CER en ICER blijven afhankelijk van perspectief, tijdhorizon en gegevenskwaliteit. Ze geven geen oordeel over kostenbesparing of rechtvaardigheid, en ze houden geen rekening met budgetimpact of bredere maatschappelijke effecten. Sensitiviteitsanalyses zijn gebruikelijk om onzekerheden te exploreren.