Kaartmaterialen

Kaartmaterialen is een verzamelterm voor de bronnen en materialen die betrokken zijn bij het ontwerpen, produceren en raadplegen van kaarten. Het omvat zowel fysieke materialen uit de traditionele cartografie als digitale data en systemen die in moderne kaartproductie worden gebruikt.

Fysieke kaartmaterialen verwijzen naar het kaartdrager en de druktechnieken. Voor de kaartdrager gaan we vaak uit van papier, perkament of vellum, karton en linnen. Inkt, pigmenten, lak en lijm spelen een cruciale rol bij de verzorging en duurzaam behoud. Verouderde druktechnieken zoals kopergravure, houtsnede en lithografie stonden aan de basis van veel historische kaarten; latere drukken maakten gebruik van offsetdruk en digitale reproductie. Kaartmaterialen in bibliotheken en musea vereisen speciale conservering vanwege kwetsbaarheid en veroudering.

Digitale kaartmaterialen omvatten geodata en datasets die in moderne kaartproductie worden gebruikt. Dit omvat basematerialen zoals topografische datasets, satelliet- en luchtfoto’s, en zowel vector- als rasterdata. Bestandsformaten als shapefile, GeoJSON en GeoTIFF zijn gangbaar, net als metadata in standaarden zoals ISO 19115. Data worden geleverd door open data-bronnen, nationale geografische instituten en commerciële aanbieders. Voor distributie en weergave bestaan diensten en formaten zoals WMS en WMTS, en kaartontwerp kan worden gestileerd met formaten als SLD of moderne vector-stijlen.

Toepassing en beheer: kaartmaterialen vormen de kern van navigatie, planning, onderzoek en onderwijs. Beheer en preservatie vereisen zowel fysieke zorg voor oude kaarten als digitaal onderhoud, migratie naar veranderende formaten en systemen, en adequate metadata voor vindbaarheid.

Zie ook: cartografie, GIS, kaartdiensten, kaartendata.