Hidroksüklorokiin

Hidroksüklorokiin, hidroksiklorokin olarak da bilinen, 4-aminoquinoline sınıfına ait sentetik bir antimalarial ilaç ve romatoid artrit ile sistemik lupus eritematozus gibi otoimmün hastalıkların tedavisinde kullanılan bir DMARD'dır. Klorokin türevi olan bu ilaç, malaria için profilaksi ve tedavide kullanılırken otoimmün hastalıkların tedavisinde immünomodülatör etki sunar.

Mekanizma olarak, malaria için plasmodium’un hemoglobin metabolizması sırasında oluşan toksik yan ürünlerin etkisini azalttığı ve parazit yaşam döngüsünü bozduğu düşünülür. Otoimmün kullanımda ise hücre içi organellerin asidik ortamını yükselterek lizozomal işlevleri değiştirir, antijen sunumunu azaltır ve TLR7/9 yoluyla inflamasyonu baskılar. Bu kombinasyon, immün yanıtı modüle ederek inflamatuar süreçleri hafifletir.

Kullanım alanları arasında malaria profilaksisi ve tedavisi ile otoimmün hastalıklar, özellikle sistemik lupus eritematozus (SLE) ve romatoid artrit (RA), bulunmaktadır. COVID-19 için başlangıçta araştırılmış olsa da, güncel klinik kılavuzları bu hastalık için rutin kullanımını desteklememektedir.

Yan etkiler ve güvenlik açısından, hidroksüklorokiin gastrointestinal rahatsızlıklar, baş ağrısı, deri döküntüleri ve fotoduyarlılık gibi yaygın yan ETK’ler verebilir. Uzun süreli kullanımda retinopati ve makula hasarı ile kardiyovasküler etkiler (aritmiler veya QT uzaması) riski nedeniyle düzenli göz ve kardiyovasküler izlem önerilir. Gebelik ve emzirme durumlarında kullanıma ilişkin kararlar, risk/yarar değerlendirmesine dayanır.