Gebruikersfatigue

Gebruikersfatigue is een fenomeen waarbij gebruikers vermoeid raken tijdens interactie met een product, dienst of digitale omgeving. Het uit zich in afname van aandacht, slechtere besluitvorming, verhoogde foutkans en voortijdige stopzetting van taken. Vaak ontstaan de klachten door een combinatie van cognitieve belasting, overvloed aan informatie of keuzes, en frequente onderbrekingen zoals meldingen of storende stimuli.

Oorzaken zijn onder meer complexe taken, onduidelijke navigatie, inconsistente interfaces en trage respons. Daarnaast kan een hoge volumetrische belasting van meldingen, gebrek aan passende feedback en langdurige of repetitieve flows bijdragen aan waargenomen vermoeidheid. Gebruikersfatigue kan leiden tot lagere gebruikerstevredenheid, lagere conversieratio’s, meer fouten en hogere uitval bij voltooide taken, met mogelijk minder terugkerend gebruik als gevolg.

Symptomen zijn onder meer verminderde aandacht, verhoogde fouten, terugkerende hulpvragen en vroegtijdig afhaakgedrag. Het kan zich uiten in langere taakvoltooiingstijden, een daling in interacties en minder gerichte navigatie, vooral bij complexe of slecht uitgevoerde interfaceteers.

Meten van gebruikersfatigue gebeurt via gedrags- en ervaringsmetingen. Veelgebruikte metrics zijn taakvoltooiing, tijd per taak, foutpercentage, bounce- en abandonments, en gebruikerstevredenheid. Kwalitatieve input via usability-tests en enquêtes (bijv. SUS, CES, NPS) bieden aanvullende inzichten.

Mitigatie richt zich op het verlagen van cognitieve belasting en het verbeteren van prestaties. Voorbeelden zijn vereenvoudigde flows, progressive disclosure, duidelijke feedback en consistente ontwerpprincipes, snellere laadtijden, en beter beheer van meldingen door personalisatie en opt-out opties. Ook het verbeteren van toegankelijkheid en het regelmatig uitvoeren van gebruikerstesten helpen om fatigue te verminderen. Toepassingscontexten zijn onder meer websites, mobiele apps, enterprise software en e-learningplatforms.