Capaciteitsmeting

Capaciteitsmeting is het proces om de maximale output of verwerkingssnelheid van een systeem, proces of infrastructuur vast te stellen en te kwantificeren. Het geeft inzicht in wat een systeem aankan onder specifieke omstandigheden en helpt bij het identificeren van knelpunten en bij capaciteitsplanning.

Toepassingsgebieden zijn productie, logistiek, ICT en infrastructuur. In productie wordt capaciteit gemeten als throughput en machinebezetting; in ICT als netwerk- of servercapaciteit; in logistiek als doorvoer en opslag; in infrastructuur als levering en storingsbestendigheid.

Methoden omvatten directe metingen met sensoren, performance monitoring, load- en stresstests, data-analyse en capaciteitsmodellering of simulatie. Het proces omvat het afbakenen van scope, het verzamelen van data, het meten onder verschillende vraagpatronen en het toetsen aan serviceniveaus.

Belangrijke meetwaarden zijn throughput, doorstroomtijd, benutting (utilisatie), wachttijden en knelpunten. Het verschil tussen nominale capaciteit en effectieve capaciteit is cruciaal, net als onderscheid tussen gemiddelde en piekbelasting.

Processtappen: bepaal doel en scope, verzamel en valideer data, analyseer vraagpatronen, identificeer knelpunten, bereken benodigde capaciteit en ontwerp verbeteringen of uitbreiding. Pas monitoring toe voor continue aanpassing.

Uitdagingen zijn variabiliteit in vraag en aanbod, seizoensinvloeden, datakwaliteit, meetinvloed en interoperabiliteit tussen systemen.

Zie ook capaciteitsplanning, knelpunt, benutting, doorvoer.