Begrijpbaar

Begrijpbaar is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat iets aanduidt wat gemakkelijk te begrijpen is door een bepaalde doelgroep. Het is afgeleid van het werkwoord begrijpen en het achtervoegsel -baar, en beschrijft de kwaliteit van communicatie of concepten die zonder moeite toegankelijk zijn voor lezers of luisteraars.

In gebruik verwijst begrijpbaar naar teksten, uitspraken, instructies of concepten die helder en logisch zijn opgebouwd. Het begrip wordt vaak toegepast in contexten zoals onderwijs, journalistiek en communicatieontwerp. Een begrijpbare uitleg is doorgaans gestructureerd, vermijdt overbodig jargon, gebruikt concrete voorbeelden en houdt zinnen kort.

Verwondering tussen begrip en verstaanbaarheid: verstaanbaar verwijst vaker naar de akoestische helderheid van wat wordt uitgesproken (hoe goed iets klinkt of gehoord wordt), terwijl begrijpbaar meer gericht is op de inhoud en de toegankelijkheid van de boodschap. In de praktijk overlappen de termen en worden ze soms door elkaar gebruikt.

Begrijpbaarheid speelt een sleutelrol in het beleid voor toegankelijke taal en plain language, waar het doel is om teksten korter, logisch en concreet te maken. Leesbaarheid kanertuin tools zoals de Nederlandse LIX-score worden gebruikt om de begrijpbaarheid van teksten te beoordelen, maar menselijke beoordeling blijft essentieel.

Zie ook: plain language, leesbaarheidsindex, toegankelijke taal.