Basisoliën

Basisoliën zijn de belangrijkste bouwstenen van smeeroliën en -vetten. Ze bepalen de viscositeit, smering en chemische stabiliteit van het eindproduct. Meestal ontstaan ze door raffinage van ruwe olie, maar ook door chemische synthese.

Er bestaan verschillende typen basisoliën. Mineralenbasisoliën worden uit ruwe olie geproduceerd en ingedeeld volgens de API-regels als groep I, II en III; hoe hoger de zuiverheid en de daaropvolgende hydrocracking en hydrofinishing, des te betere eigenschappen. Synthetische basisoliën worden chemisch vervaardigd en omvatten polyalfa-olefinen (PAO, groep IV) en esters (groep V). Daarnaast worden natuurlijke esters en andere synthetische koolwaterstoffen zoals GTL gebruikt, vaak met betere oxidatie- en koudeprestaties.

Belangrijke eigenschappen van basisoliën zijn onder meer viscositeit bij 40°C en 100°C, de viscositeitsindex (VI), het pour point en de oxidatieve stabiliteit. Ook het zwavel- en aromatengehalte en de oliezuurwaarde (TAN) zijn relevant voor additieven en milieueisen. De keuze voor een specifieke basisolie beïnvloedt het koude gedrag, de warmtebestendigheid en het onderhoudsinterval van het eindproduct.

Toepassingen omvatten motorolie, transmissieolie, hydraulische vloeistoffen, compressorolie en smeermiddelen voor metaalbewerking. Synthetische en hooggezuiverde minerale basisoliën leveren vaak betere temperatuurstabiliteit, lager rookpunt en langere drain-intervals.

Productie en raffinage: minerale basisoliën ontstaan via destillatie en vervolgraffinage zoals hydrotreating, hydrocracking en dewaxing. Synthetische basisoliën worden chemisch gemaakt en verder gepolijst of gehydrogeniseerd. De milieubelasting en compatibiliteit met additieven variëren per type.