Architectuurkaders

Architectuurkaders zijn raamwerken die structuur en methodiek bieden voor het ontwikkelen, beheren en evalueren van architecturen, meestal op bedrijfsniveau of in IT-omgevingen. Ze geven een gemeenschappelijke taal, een set van hoofdpunten of viewpoints en een procesmatige aanpak om ontwikkelingen te sturen. Doel is om de afstemming tussen businessdoelstellingen en technologische mogelijkheden te verbeteren, hergebruik van bouwstenen te bevorderen en risico’s en afhankelijkheden tijdig inzichtelijk te maken.

Een typisch kader omvat een metamodel, een reeks viewpoints en bijbehorende views, een architectuurbibliotheek of -repository, en een proces voor het ontwikkelen, wijzigen en controleren van architecturen. Belangrijke concepten zijn de verschillende domeinen (bijvoorbeeld bedrijfs-, informatie-, applicatie- en technologische lagen), governance-structuren zoals een architectuurboard en migratie- of transitiemanagement. Artifacts bestaan uit modellen, documenten en matrices die de huidige (as-is) en gewenste toekomstsituaties vastleggen, inclusief migratieplannen en evaluatiemethoden.

Populaire voorbeelden van architectuurkaders zijn TOGAF, Zachman en FEAF, met DoDAF en MODAF als kaders voor defensie- en overheidscontexten. ArchiMate wordt vaak gebruikt als modelleringstaal in combinatie met deze kaders. De keuze voor een kader is afhankelijk van context, doelstellingen, regelgeving en schaal van de organisatie.

Voordelen van architectuurkaders zijn betere afstemming tussen business en IT, gerichte besluitvorming, betere governance en grotere reuse van bouwstenen. Nadelen kunnen zwaarte, kosten en bureaucratie zijn, wat het belang onderstreept van een pragmatische implementatie die aansluit bij de strategie en cultuur van de organisatie.