transitduur

Transitduur is de tijdsduur waarin een hemelobject, meestal een exoplaneet, een ster passeert en daarmee een waarneembare daling in de sterlichtkracht veroorzaakt tijdens een transi­tie in de lichtcurve. In de context van exoplaneten is dit de tijd tussen het eerste contact (wanneer de planeet de sterrenrand raakt) en het laatste contact (wanneer de planeet de ster verlaat). De transitduur vormt samen met de diepte van de dip en de timing een kerninformatie voor de geometrie van de baan en de verhoudingen tussen ster en planeet.

De duur wordt bepaald door factoren zoals de orbitalepperi­ode, de straal van de ster, de afstand tussen ster en planeet en de kijkhoek (impactparameter). Voor een circa cirkelvormige baan geldt in eenvoudige termen dat de transitduur ongeveer proportional is aan P/R, met een factor van sqrt(1 − b^2) die afhangt van de mate waarin de planeet langs de ster schaatst. Een ruwe benadering is T ≈ (P/π) · (R_star / a) · sqrt(1 − b^2), waarbij P de periode is, R_star de sterstraal, a de halfbuitenste as en b de impactparameter. In werkelijkheid beïnvloeden ook ellipticiteit van de baan, de en verwarmde steroppervlak (limbdarkness) en de grootte van de planeet de exacte duur.

Metingen van de transitduur komen uit fotometrische lichtcurven en worden gebruikt om de geometrie van de systeembaan te bepalen, samen met de planetengrootte (uit de diepte van de dip) en de stergrootte. Variaties in de transitduur (transit duration variations) kunnen wijzen op aanvullende planeten, precessie van de orbit of andere dynamische effecten. De transitduur is daarmee een fundamentele parameter in de karakterisering van exoplaneten.