toedichten

Toedichten is een Nederlands werkwoord dat bedoeld het toekennen of toeschrijven van een eigenschap, handeling, feit of opvatting aan iemand. Het impliceert meestal dat de eigenlijke bron of de juistheid van de attributie niet onomstotelijk vastgesteld is. In die zin kan toedichten zowel neutraal als kritisch van toon zijn, afhankelijk van de context en intentie.

Gebruik en formuleringen: het komt veel voor in journalistiek en politiek. De gebruikelijke uitdrukking is 'iets toedichten aan iemand' of 'dat wordt hem toedicht'. Voorbeelden zijn onder meer: de beschuldiging werd hem toedicht; het gebrek aan transparantie wordt aan de minister toedicht. Vaak gaat het om het aanwrijven van een eigenschap of fout die iemand zou hebben.

Relatie met andere termen: toedichten is verwant aan toeschrijven en toewijzen. Soms wordt toedichten als een sterker of confronterender claim gezien dan toeschrijven, omdat het de aanduiding van een eigenschap of daad explicieter maakt. In formele tekstdomeinen - zoals media, politiek en recht - kan de nuance telling van bewijs en intentie benadrukken hoeveel vertrouwen men aan de toedichting hecht.

Historische en terminologische noten: toedichten heeft niets met poëzie te maken; de samenstelling van toe- en dichten is etymologisch anders dan dichten in de zin van poëzie. Het is een attributieve werkwoordsvorm dat veelvuldig voorkomt bij het beschrijven van gemelde of verwachte oorzaken, schuld of motieven. Zie ook: toeschrijven, beschuldigen, attributie.