taaktijden

Taaktijd, ook wel taktijd genoemd, is een begrip uit lean manufacturing en productieplanning. Het geeft aan aan welke snelheid een product door het productieproces moet verlopen om de klantvraag te kunnen dekken. Concreet is de taaktijd de tijd waarin per periode één product of eenheid voltooid moet zijn. Het is een doelstelling voor de productie die helpt om verschillende stappen op elkaar af te stemmen en wachttijden te minimaliseren.

Berekening: taaktijd = netto beschikbare productie-tijd per periode / vraag per periode. Netto beschikbare tijd is de bruto beschikbare tijd minus pauzes, onderhoud en stilstanden. Voorbeeld: een lijn draait 8 uur per werkdag (480 minuten) met 60 minuten pauze en 30 minuten gepland onderhoud; netto is 390 minuten. Als de vraag 78 eenheden per dag is, dan bedraagt de taaktijd 390 / 78 = 5 minuten per eenheid.

Toepassing en relatie met andere concepten: taaktijd wordt gebruikt bij line balancing, werkroosters en kanban/ pull-systemen om productie af te stemmen op vraag. Het helpt bij het identificeren van bottlenecks: als de actuele cyclustijd langer is dan de taaktijd, ontstaat een capaciteitstekort; als de cyclustijd korter is, is er mogelijk ruimte voor verbetering. Taaktijd is ook een hulpmiddel bij continuous improvement via heijunka en standard work.

Beperkingen: taaktijd gaat uit van een stabiele vraag en betrouwbare tijdmetingen. Fluctuerende vraag, onregelmatig verbruik en onvoorziene stilstand maken de taaktijd minder robuust en vereisen aanpassingen in planning. Het is een middel om throughput te sturen, geen rigide deadline voor elke eenheid.