standaardatmosfeer

Standaardatmosfeer is een vereenvoudigd, gestandaardiseerd model van de aardse atmosfeer dat temperatuur, druk en dichtheid als functie van hoogte beschrijft. Het dient als referentie voor berekeningen in techniek, luchtvaart, meteorologie en instrumentkalibratie. Het bekendste model is de International Standard Atmosphere (ISA), maar er bestaan ook oudere en regionale varianten zoals de US Standard Atmosphere.

Bij zeeniveau worden in de ISA de standaardwaarden vastgesteld: temperatuur T0 van 15 °C, luchtdruk p0 van 1013,25 hPa en dichtheid ρ0 van circa 1,225 kg/m³. Het model geeft vervolgens hoe T(h), p(h) en ρ(h) veranderen met hoogte. In de troposfeer (tot ongeveer 11 km) daalt de temperatuur lineair met een lapse rate van ongeveer -6,5 °C per kilometer. Boven deze laag is de temperatuur vaak vrijwel constant tot in de lower stratosphere, waarna in hogere lagen de temperatuur weer kan stijgen. Op basis van deze temperatuurverdeling leveren wiskundige formules en tabellen de druk, dichtheid en geluidssnelheid als functie van hoogte.

Toepassingen zijn onder meer het ontwerp en de performanceberekeningen voor vliegtuigen, kalibratie van sensoren en navigatiesystemen, en het genereren van simulaties voor opleidingen en onderzoek. Belangrijk is dat standaardatmosfeer een rekenmodel is en geen weersvoorspelling; de werkelijke atmosfeer varieert sterk door weer, vochtigheid, wind en geografische locatie. Daarom wordt het vooral gebruikt als referentie- en calibratiemodel.