soortgenoten

In de biologie verwijst soortgenoot naar een soort die nauw verwant is aan een andere soort en doorgaans tot hetzelfde genus behoort. De term wordt vooral in taxonomie en systematiek gebruikt om verwantschappen tussen soorten aan te duiden. Soortgenoten delen meestal een recente gemeenschappelijke voorouder en vertonen morfologische en genetische overeenkomsten.

Om congeners te identificeren gebruikt men zowel morfologie als moleculaire data. Fylogenetische analyses op basis van DNA-sequenties, rRNA-genen en mitochondriaal DNA helpen bij het opbouwen van stambomen die verwantschappen tussen soorten zichtbaar maken. De beoordeling van soortgrenzen omvat vaak een combinatie van uiterlijke kenmerken, ecologie, biogeografie en genetische verschillen.

Voorbeelden: in het geslacht Panthera zijn Panthera leo (leeuw) en Panthera tigris (tijger) congeners; Canis lupus (grijze wolf) en Canis aureus (gouden jackal) behoren tot hetzelfde genus en worden beschouwd als soortgenoten; Solanum lycopersicum (tomaat) en Solanum tuberosum (aardappel) behoren tot hetzelfde genus Solanum.

Het begrip soortgenoot is belangrijk voor het begrijpen van biodiversiteit, ecologie en evolutie. Het ondersteunt conservatieplanning door verwantschappen te beoordelen, helpt bij het herkennen van cryptische soorten en biedt inzicht in de processen van soortvorming en radiatie.